01 Trước khi đi · Phòng tránh rủi ro
Phòng mò, ve và nhận biết sốt mò
Mặc quần áo dài, bôi thuốc xua có DEET, không ngồi nằm trực tiếp trên cỏ và tự kiểm tra khắp người sau chuyến đi. Sốt trong vài tuần sau đó thì đi khám.
- Thời gian
- 10 đến 15 phút
- Số bước
- 9
- Người làm
- Một người làm được
Sốt trong vài tuần sau chuyến đi, nhất là kèm một vết loét có vảy đen: đi khám sớm và nói với bác sĩ bạn đã đi cắm trại. Không tự mua thuốc uống.
Đồ dùng cho bài này
So với danh sách gốc của bạn- Quần dài, áo dài tayĐã có
- Giày kín và tấtĐã có
- Thuốc xua côn trùng có DEETĐã có
- Tấm lót ngồi hoặc bạt trải
- Nhíp đầu nhọn (gỡ ve)
Còn thiếu 2 món
Cách làm
Dựng lều ở chỗ đã phát quang
Dựng lều ở khu đã dọn sạch cỏ, xa bụi rậm. Dùng lều có sàn liền.3
Gỡ ve đang bám bằng nhíp
Gỡ càng sớm càng tốt, không cần chờ đến cơ sở y tế:45
- Dùng nhíp đầu nhọn sạch, kẹp sát mặt da nhất có thể.
- Kéo thẳng ra, lực đều tay. Không xoắn, không giật.
- Rửa chỗ bị cắn và tay bằng xà phòng và nước, cồn hoặc nước rửa tay.
- Bỏ ve vào túi hoặc hộp kín, hoặc quấn chặt bằng băng dính.
- Ghi lại ngày và nơi bị cắn.
Không hơ nóng, không bôi dầu, vaseline hay sơn móng tay để ve tự nhả.
Nếu gặp tình huống này
Thấy vết loét có vảy đen nhưng chưa sốt
Đi khám và nói với bác sĩ bạn vừa đi cắm trại. Vết loét do mò đốt thường không đau nên dễ bị bỏ qua.
Không có nhíp đầu nhọn
Dùng nhíp thường, hoặc ngón tay nếu không có gì khác. Kẹp sát da, kéo thẳng ra, đều tay. Rửa tay sau đó.
Đi cùng trẻ nhỏ
Mặc quần áo dài cho trẻ, không để trẻ ngồi, lăn trên bãi cỏ. Tắm và kiểm tra khắp người trẻ khi về. Trẻ sốt sau chuyến đi thì đưa đi khám và kể với bác sĩ.
Đọc kèm
- Gỡ vắt và chăm sóc vết cắnĐẩy ngang miệng hút của vắt bằng móng tay để nó nhả ra. Vết cắn chảy máu thêm một lúc là bình thường.
- Đi cắm trại cùng trẻ nhỏƯu tiên điểm có ô tô vào tới nơi, nhà vệ sinh gần, nền phẳng và xa mép nước, mép đồi.
- Chọn chỗ dựng lều an toànDùng chỗ có sẵn, tránh xa mép nước và lòng suối, nhìn lên tìm cành khô, chọn nền bằng nhưng không trũng.
- Bộ sơ cứu mang theo khi cắm trạiSoạn một hộp sơ cứu kín nước gồm băng gạc, dụng cụ, thuốc riêng của từng người và danh sách số khẩn cấp. Kiểm tra lại trước mỗi chuyến.
Tài liệu tham khảo
- 1CDC Hoa KỳAbout Scrub Typhus
- 2Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec (BS.CKI Nguyễn Hồng Phúc)Bệnh truyền nhiễm sốt mò
- 3NT Health (Bộ Y tế Lãnh thổ Bắc Úc)Scrub typhus (tờ thông tin)
- 4CDC Hoa KỳTick Removal (tờ hướng dẫn)
- 5CDC Hoa Kỳ (Travelers' Health)Diseases spread by ticks
Mọi nguồn được mở lại và đối chiếu vào tháng 10/2026. Bài viết mới bằng tiếng Việt cho điều kiện Việt Nam; khi các nguồn khác nhau, bài theo hướng dẫn thận trọng hơn. Số nhỏ sau mỗi bước cho biết bước đó dựa trên nguồn nào.
Bản nháp, chờ bác sĩ hoặc giảng viên sơ cứu tại Việt Nam duyệt trước khi công khai.