01 Trước khi đi · Sơ cứu ngoài trời
Bộ sơ cứu mang theo khi cắm trại
Soạn một hộp sơ cứu kín nước gồm băng gạc, dụng cụ, thuốc riêng của từng người và danh sách số khẩn cấp. Kiểm tra lại trước mỗi chuyến.
- Thời gian
- 30 đến 45 phút
- Số bước
- 9
- Người làm
- Một người làm được
Đồ dùng cho bài này
So với danh sách gốc của bạn- Bộ sơ cứuĐã có
- Hộp hoặc túi chống nước để đựngĐã có
- Găng tay y tế dùng một lần
- Chăn giữ nhiệt (chăn bạc)
- Màng bọc thực phẩm (để che vết bỏng)
- CòiĐã có
- Đèn đội đầu hoặc đèn pinĐã có
- Thuốc riêng của từng ngườiĐã có
Còn thiếu 3 món
Cách làm
Chọn hộp kín nước, để chỗ dễ lấy
Đựng trong hộp hoặc túi kín nước, vì mưa và hơi ẩm làm hỏng gạc, băng. Để ở chỗ khô, cả nhóm đều biết và lấy được ngay. Trên ô tô, chằng hộp cho chắc để không văng khi phanh gấp.1
Mang thuốc riêng của từng người
Hỏi từng người trong nhóm đang dùng thuốc gì, dị ứng với gì. Người có bệnh tự mang đủ thuốc của mình, gồm bình xịt hen và bút tiêm adrenaline nếu được bác sĩ kê. Để thuốc xa tầm tay trẻ em.12
camtrai.vn không gợi ý loại thuốc hay liều dùng. Thuốc hạ sốt, giảm đau thông dụng nên mua theo tư vấn của dược sĩ, nhất là thuốc cho trẻ em.
Ghi số khẩn cấp và cơ sở y tế gần nhất
Vinmec khuyên để sẵn danh sách số khẩn cấp trong hộp sơ cứu. camtrai.vn khuyên ghi ra giấy, phòng khi điện thoại hết pin:3
- 115: cấp cứu y tế.
- 114: cháy, cứu nạn.
- 112: tìm kiếm cứu nạn.
- Số chủ điểm cắm trại và số liên lạc ban đêm.
- Tên, địa chỉ và thời gian đi tới trạm y tế xã hoặc bệnh viện gần nhất. Phiếu thực địa chưa ghi thì hỏi chủ điểm.
- Chỗ có sóng điện thoại: xem dòng "Sóng điện thoại" trên phiếu thực địa.
Ghi thông tin y tế của từng người
camtrai.vn khuyên mỗi người ghi một mẩu giấy: họ tên, dị ứng, bệnh đang có, thuốc đang dùng, số điện thoại người thân. Khi có sự cố, nhân viên y tế sẽ hỏi đúng những điều này.
Xem lại lịch tiêm uốn ván
Ở bãi trại, vết thương dễ dính đất cát. Theo tờ hướng dẫn tiếng Việt của Bộ Y tế bang New South Wales (Úc), cần đi tiêm phòng uốn ván sau khi bị thương nếu: đã hơn 10 năm kể từ mũi cuối; hoặc hơn 5 năm mà vết thương bẩn, sâu; hoặc chưa tiêm đủ 3 mũi trong đời; hoặc không nhớ. Chi tiết ở bài "Xử lý vết cắt, vết trầy nhỏ". Không nhớ thì hỏi bác sĩ trước chuyến đi.5
Nếu gặp tình huống này
Mua bộ sơ cứu làm sẵn hay tự soạn
Bộ làm sẵn tiện nhưng thường thiếu đồ cho cắm trại. Đối chiếu với các bước trên và mua thêm phần còn thiếu.
Có người trong nhóm từng bị dị ứng nặng
Nhắc họ mang bút tiêm adrenaline của mình và chỉ cho cả nhóm chỗ để bút. Cả nhóm đọc trước bài "Sốc phản vệ: nhận biết và xử trí".
Đi cùng trẻ nhỏ
Mang nhiệt kế và thuốc thường dùng của trẻ theo đơn hoặc theo bác sĩ dặn. Hỏi dược sĩ loại thuốc hạ sốt dùng được cho trẻ, không dùng thuốc của người lớn cho trẻ.
Không biết dùng các thứ trong hộp
Mang theo sổ tay sơ cứu và đọc trước khi đi. camtrai.vn khuyên học một khóa sơ cứu có thực hành trước mùa đi chơi.
Đọc kèm
- Kiểm tra người bị nạn trước khi xử lýXem nơi đó có an toàn không, gọi xem người bị nạn có phản ứng không, mở đường thở và xem thở trong tối đa 10 giây. Không thở bình thường thì gọi 115 và ép tim ngay.
- Chảy máu nhiều: ấn chặt và gọi 115Ép chặt và liên tục lên chỗ chảy máu, gọi 115, không gỡ miếng gạc đã thấm máu. Để ý dấu hiệu sốc.
- Xử lý vết cắt, vết trầy nhỏÉp cho cầm máu, xối bằng nhiều nước sạch, che lại bằng gạc hoặc băng dán. Biết khi nào phải đi khám và khi nào cần tiêm phòng uốn ván.
- Xử lý bỏng do lửa trại, nước sôi, bếp gaXối nước mát lên chỗ bỏng 20 phút, tháo trang sức, che bằng màng bọc thực phẩm và giữ ấm người bị bỏng. Không chườm đá, không bôi gì lên vết bỏng.
- Sốc phản vệ: nhận biết và xử tríSốc phản vệ là phản ứng dị ứng nặng, diễn ra trong vài phút và có thể gây tử vong. Nghi ngờ là gọi 115.
- Chuẩn bị cho đêm cắm trại đầu tiênChọn điểm gần, hỏi đủ sáu câu, soạn danh sách đồ và tới nơi trước khi trời tối.
Tài liệu tham khảo
- 1healthdirect (Bộ Y tế Úc)First aid kits
- 2Better Health Channel (Bang Victoria, Úc)First aid kits
- 3Bệnh viện Đa khoa Quốc tế VinmecBộ dụng cụ sơ cấp cứu cần có trong các tình huống khẩn
- 4British Burn Association (qua NHS Salisbury)First Aid Clinical Practice Guidelines
- 5NSW Agency for Clinical Innovation (Bộ Y tế bang New South Wales, Úc)Các vết cào xước và cắt da (tờ hướng dẫn tiếng Việt)
Mọi nguồn được mở lại và đối chiếu vào tháng 10/2026. Bài viết mới bằng tiếng Việt cho điều kiện Việt Nam; khi các nguồn khác nhau, bài theo hướng dẫn thận trọng hơn. Số nhỏ sau mỗi bước cho biết bước đó dựa trên nguồn nào.
Bản nháp, chờ bác sĩ hoặc giảng viên sơ cứu tại Việt Nam duyệt trước khi công khai.
Sổ tay không thay cho một khóa sơ cứu có thực hành. Khi nguy hiểm đến tính mạng, gọi 115 trước.