03 Khi có sự cố · Sơ cứu ngoài trời
Xử lý bỏng do lửa trại, nước sôi, bếp ga
Xối nước mát lên chỗ bỏng 20 phút, tháo trang sức, che bằng màng bọc thực phẩm và giữ ấm người bị bỏng. Không chườm đá, không bôi gì lên vết bỏng.
- Thời gian
- 20 đến 30 phút
- Số bước
- 8
- Người làm
- Một người làm được
- Khi nặng, gọi
- 115
112 tìm kiếm cứu nạn · 113 công an · 114 cháy, cứu nạn. Các số này vẫn gọi được như hiện nay. Nhà nước đang chuẩn bị gộp 113, 114, 115 về một tổng đài 113 (dự kiến từ quý 3/2027); camtrai.vn sẽ cập nhật khi có quyết định chính thức.
Không chườm đá. Không bôi kem đánh răng, nước mắm, mỡ trăn, lòng trắng trứng hay bất cứ thứ gì lên vết bỏng. Chỉ dùng nước mát.
Đồ dùng cho bài này
So với danh sách gốc của bạn- Nước sạch để làm mát vết bỏngĐã có
- Màng bọc thực phẩm (để che vết bỏng)
- Bộ sơ cứuĐã có
- Chăn giữ nhiệt (chăn bạc) · không bắt buộc
Còn thiếu 2 món
Cách làm
Dập lửa, đưa ra xa nguồn nóng
Quần áo bén lửa: dừng lại, nằm xuống, lăn tròn, hoặc dội nước. Đưa người bị bỏng ra xa đống lửa, bếp ga khi đã an toàn.3
Xối nước mát 20 phút
Xối nhẹ nước sạch, mát lên chỗ bỏng liên tục 20 phút. Bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai khuyên dùng nước khoảng 16 đến 20°C, không xối tia mạnh. Làm càng sớm càng tốt; trong vòng 3 giờ sau khi bị bỏng làm mát vẫn có ích.1234
Không chườm đá, không dùng nước đá: dễ gây bỏng lạnh, làm tổn thương nặng thêm.
Không có vòi nước
Dội liên tục từ can, chai nước sạch. Hoặc đắp khăn ướt mát lên chỗ bỏng và thay liên tục.1
Không bôi gì, không chọc bọng nước
Không bôi kem đánh răng, nước mắm, mỡ trăn, lòng trắng trứng, dầu, bơ, kem, lá cây hay nghệ. Không chọc vỡ bọng nước. Bác sĩ Viện Bỏng Quốc gia và Bệnh viện Bạch Mai cảnh báo những thứ này dễ gây nhiễm trùng và che mất vết bỏng, khiến bác sĩ khó đánh giá mức độ.1245
Nếu gặp tình huống này
Trẻ bị đổ nước sôi, mì nóng lên người
Cởi ngay quần áo thấm nước nóng, trừ chỗ đã dính vào da. Xối nước mát lên chỗ bỏng 20 phút, giữ ấm phần người còn lại và đưa trẻ đi khám.
Không đủ nước sạch để xối 20 phút
Dùng hết nước sạch đang có, rồi che vết bỏng bằng màng bọc thực phẩm. Làm mát tiếp ngay khi có nước, trong vòng 3 giờ sau khi bị bỏng.
Bỏng nhỏ, chỉ đỏ rát
Vẫn xối nước mát 20 phút và che lại. Không chắc mức độ bỏng thì hỏi nhân viên y tế, nhất là với trẻ em.
Hít phải khói, ho, khàn giọng, khó thở sau khi lều hoặc bếp bị cháy
Gọi 115 ngay, kể cả khi da không bị bỏng. Đưa người đó ra chỗ thoáng, cho ngồi dậy nếu dễ thở hơn.
Đọc kèm
- Bộ sơ cứu mang theo khi cắm trạiSoạn một hộp sơ cứu kín nước gồm băng gạc, dụng cụ, thuốc riêng của từng người và danh sách số khẩn cấp. Kiểm tra lại trước mỗi chuyến.
- Kiểm tra người bị nạn trước khi xử lýXem nơi đó có an toàn không, gọi xem người bị nạn có phản ứng không, mở đường thở và xem thở trong tối đa 10 giây. Không thở bình thường thì gọi 115 và ép tim ngay.
- Hạ thân nhiệt khi bị lạnh, ướt ở vùng núiĐưa vào chỗ khuất gió, cởi đồ ướt, ủ ấm từ thân người và làm ấm từ từ. Hạ thân nhiệt là cấp cứu: gọi 115.
- Nhận biết và xử lý mất nướcCho uống nước sạch từng ngụm. Mất nhiều nước do nôn hoặc tiêu chảy thì dùng oresol, pha đúng hướng dẫn trên gói. Lú lẫn, khó đánh thức hoặc da lạnh, tái: gọi 115.
- Chọn chỗ nhóm lửa trạiHỏi quy định của điểm, xem cấp dự báo cháy rừng, dùng hố lửa có sẵn và để nước trong tầm tay trước khi nhóm.
- Đi cắm trại cùng trẻ nhỏƯu tiên điểm có ô tô vào tới nơi, nhà vệ sinh gần, nền phẳng và xa mép nước, mép đồi.
Tài liệu tham khảo
- 1NHS (Anh)Burns and scalds
- 2British Red CrossBurns
- 3British Burn Association (qua NHS Salisbury)First Aid Clinical Practice Guidelines
- 4Bệnh viện Bạch Mai (qua báo Tuổi Trẻ)Bị bỏng có nên chườm đá, bôi kem đánh răng? (01/2026)
- 5Viện Bỏng Quốc gia (qua VOV)Bác sĩ cảnh báo gì khi bị bỏng? (09/2018)
Mọi nguồn được mở lại và đối chiếu vào tháng 10/2026. Bài viết mới bằng tiếng Việt cho điều kiện Việt Nam; khi các nguồn khác nhau, bài theo hướng dẫn thận trọng hơn. Số nhỏ sau mỗi bước cho biết bước đó dựa trên nguồn nào.
Bản nháp, chờ bác sĩ hoặc giảng viên sơ cứu tại Việt Nam duyệt trước khi công khai.
Sổ tay không thay cho một khóa sơ cứu có thực hành. Khi nguy hiểm đến tính mạng, gọi 115 trước.